Lublin: Licealiści Zwalczają Deepfake – Projekt „De-Fake it!” Uczy Rozpoznawania Manipulacji
Lublin, 10 kwietnia 2025, 9:46
W dobie, gdy internet jest zalany informacjami, a odróżnienie prawdy od manipulacji staje się coraz trudniejsze, grupa licealistów z prywatnego LO im. Królowej Jadwigi w Lublinie podjęła walkę z deepfake’ami. Ich projekt ma na celu zwiększenie świadomości na temat zagrożeń związanych z tym zjawiskiem oraz pokazanie, jak łatwo paść ofiarą zmanipulowanych treści.
Czym Jest Deepfake i Dlaczego To Ważne?
Deepfake to zaawansowana technologia wykorzystująca sztuczną inteligencję do tworzenia fałszywych materiałów wizualnych i dźwiękowych (wideo, audio, zdjęcia), które wyglądają niezwykle realistycznie. Takie zmanipulowane treści mogą prowadzić do dezinformacji i manipulacji opinią publiczną. Mimo rosnącego znaczenia tego tematu, okazuje się, że świadomość zagrożeń związanych z deepfake’ami wciąż jest niska.
Jak podkreślają sami inicjatorzy projektu, początkowo nie zdawali sobie sprawy z niewielkiego poziomu wiedzy na temat deepfake’ów. Sytuacja zmieniła się po przeprowadzeniu sond ulicznych w Lublinie, które wykazały, że jedynie 18% ankietowanych wiedziało, czym jest deepfake.
Jak Powstał Pomysł na Projekt?
Pomysł na projekt zrodził się spontanicznie, podczas przeglądania Instagrama. Julian Tomaszewski, jeden z inicjatorów, relacjonuje: „Trafiliśmy na filmik, który początkowo wydawał się wiarygodny, ale po chwili zorientowaliśmy się, że to manipulacja. To był moment przełomowy. Pomyśleliśmy, że musimy zrobić coś, co pomoże innym lepiej rozpoznawać takie treści. Tak powstał pomysł na »De-Fake it!«, czyli projekt, który ma za zadanie zwiększyć wiedzę na temat zagrożeń związanych z deepfake’ami, szczególnie wśród młodzieży i dorosłych aktywnych w mediach społecznościowych”.
Działania Edukacyjne Młodych Aktywistów
Zespół składający się z dziesięciu uczniów Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego im. Królowej Jadwigi w Lublinie rozpoczął intensywne działania. Od burzy mózgów, poprzez nawiązanie kontaktu z ekspertami (m.in. z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej i Akademii Leona Koźmińskiego), aż po aktywną kampanię w mediach społecznościowych, uczniowie postanowili dotrzeć do jak najszerszego grona odbiorców.
„Nasza kampania opiera się głównie na edukacji. Prowadzimy profile na Instagramie, TikToku oraz stronę internetową, gdzie publikujemy treści o deepfake’ach, przykłady manipulacji i sposoby ich rozpoznawania” – wyjaśnia Adam Konradcki. „Dodatkowo zorganizowaliśmy warsztaty w szkołach, gdzie prowadziliśmy prezentacje, quizy i dyskusje z uczniami. Reakcje były bardzo pozytywne, a wielu uczniów przyznało, że choć wcześniej widywali podobne treści, nie mieli świadomości, że to mogą być deepfake’i”.
Cel Osiągnięty, Ale Działania Będą Kontynuowane
Młodzi twórcy projektu postawili sobie za cel dotarcie do co najmniej 50 tysięcy osób poprzez ulotki, media społecznościowe i działania edukacyjne. Uruchomili także stronę internetową, która stanowi cyfrową bazę wiedzy o deepfake’ach, gromadząc informacje, materiały edukacyjne, instrukcje ochrony, relacje z działań projektowych oraz linki do mediów społecznościowych.
„Cel został osiągnięty, a projekt »De-Fake it!« był odpowiedzią na współczesne wyzwania związane z dezinformacją i cyfrowym bezpieczeństwem. Wierzymy, że edukacja to klucz do ochrony społeczeństwa przed manipulacją technologiczną” – podsumowują uczniowie. Mimo że projekt powstał w ramach olimpiady, młodzi twórcy nie zamierzają na tym poprzestawać. „Planujemy kontynuować działania jako zespół, już niezależnie od konkursu – rozszerzać zasięgi i tworzyć nowe treści, docierać do kolejnych szkół”.
Olimpiada Zwolnieni z Teorii
Inicjatywa jest realizowana w ramach Olimpiady Zwolnieni z Teorii, która umożliwia nastolatkom zdobycie praktycznego doświadczenia i ma ułatwić im znalezienie pracy w przyszłości. Każdy uczestnik, który ukończy projekt, otrzymuje międzynarodowy certyfikat z zarządzania projektami, wydany przez Project Management Institute ATP. Akcja skierowana jest przede wszystkim do uczniów szkół ponadpodstawowych i studentów.